Chemoprewencja naturalna jest to tego rodzaju interwencja, która z wykorzystaniem składników ukrytych w produktach  żywnościowych wychodzi odważnie naprzeciw nowotworzeniu. Regularne i rozsądne spożywanie wartościowych produktów może zabezpieczyć nasz organizm przed niekontrolowanymi zmianami w jego wnętrzu. 

Zanim dowiemy się jak korzystać z dóbr natury, postaram się przybliżyć czym tak naprawdę jest chemoprewencja naturalna. Zapraszam do małej, biologicznej podróży!

Jak ,,zachowują się” komórki nowotworowe?

Powstawanie nowotworu charakteryzują poszczególne etapy: inicjacji, promocji oraz progresji. Podczas tych etapów zachodzą różne procesy:

1) Zjawiskiem, które ma znaczący udział w powstawaniu nowotworu jest proliferacja, czyli niekontrolowany podział komórek. Do jej powstawania prowadzi wiele ścieżek.

Jedna z nich, to zachodzące w komórkach nowotworowych zaburzenie przesyłania sygnałów w różnych szlakach enzymów (kinaz). Nowotwór sobie poczyna zaburzając taką wewnętrzną komunikację oraz krzyżując również szlaki pewnych czynników: insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1) oraz czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF). 

Te szlaki sygnalizacyjne mogą też aktywować pewne specjalne białka, które to z kolei w zależności od funkcji ,,uruchamiają” szereg mocno niepożądanych zjawisk: proliferację, stan zapalny, hamowanie śmierci komórek nowotworowych. W ten sposób inwazyjność nowotworu gotowa…

2) Kolejnym strzałem nowotworu jest angiogeneza. Nowotwór sprytnie mości sobie gniazdko. Następuje tworzenie własnej sieci naczyń do której zaangażowany jest czynnik IGF-1 oraz czynnik wzrostu fibroblastów. 

3) Stan zapalny jest czynnikiem sprzyjającym nowotworowi, ponieważ dzięki niemu powstaje środowisko dogodne do jego rozwoju. Taką wyściółkę zapalną stanowią makrofagi nowotworowe oraz limfocyty przenikające nowotwór, które dodatkowo wytwarzają kluczowe czynniki zapalne np. czynnik martwicy nowotworu – TNF.

4) Tworzenie przerzutów to kolejna perfidna zdolność nowotworu do adaptacji w naszym organizmie. Komórki nowotworowe drogą naczyń krwionośnych oraz limfatycznych trafiają do innych narządów i tkanek, biorąc je w posiadanie.

Jak składniki chemoprewencyjne mogą zapobiegać rozwojowi nowotworu?

– U zdrowej osoby mogą zahamować mutagenezę oraz wczesne etapy rozwoju nowotworu (inicjację i promocję). Powstrzymują przekształcanie się potencjalnych kancerogenów w ich aktywne metabolity. Mogą przyczyniać się także do ich usuwania.

– Mają zdolność unieszkodliwiania wolnych rodników oraz czynników uszkadzających DNA.

– Działają ochronnie we wczesnych etapach nowotworzenia poprzez: przeciwutleniającą aktywność, wpływ na status immunologiczny czy powstrzymywanie angiogenezy.

– Podczas etapów: promocji i progresji mają zdolność hamowania procesu zapalnego, podziału komórek oraz inicjowania apoptozy (programowanej śmierci komórek).

– U osoby chorej powstrzymują tworzenie się przerzutów.

Składniki chemoprewencyjne – ,,leki XXI wieku’’:

-> Polifenole 

-> Glukozynolany

-> Lignany

-> Karotenoidy

-> Kurkumina

-> Kwas foliowy

-> Witamina C

-> Witamina D

-> Kwasy tłuszczowe omega-3

-> Kwas linolowy

-> Resweratrol

Najważniejsze jest to, że przykładowo dany owoc czy warzywo nie zawiera jednego cennego składnika, tylko przeważnie kilka. Dlatego spożywanie różnorodnych produktów bogatych w składniki chemoprewencyjne działa wielokierunkowo. Jeśli dostarczamy organizmowi zdrowe dawki witamin, składników mineralnych, dobrych kwasów tłuszczowych oraz fitozwiązków, jesteśmy na doskonałej drodze do ,,zdezorientowania’’ procesów, które stoją za rozwinięciem się nowotworu.

1. Eun-Yi K., Moon A., 2015. Natural products for chemoprevention of breast cancer. Journal of cancer prevention, 20(4), 223–231.

2. Mocanu M.-M., Nagy P., Szöllősi J., 2015. Chemoprevention of breast cancer by dietary polyphenols, Molecules, 20, 22578-22620.

3. Kotecha R., Takami A., Espinoza J. L., 2016. Dietary phytochemicals and cancer chemoprevention: a review of the clinical evidence, Oncotarget, 7(32), 52517–52529.

4. Walczak K., Marciniak S., Rajtar G., 2017. Chemioprewencja nowotworów – wybrane molekularne mechanizmy działania, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 71, 149-161.

5. Zagórska-Dziok M., Furman-Toczek D., Kruszewski M., Kapka‑Skrzypczak L., 2016. Resweratrol jako związek chemoprewencyjny w terapii nowotworów, 97(4), 308-317.

Leave a reply